على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3541

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

مأخوذ از تازى - بازماننده و تنفر دارنده و متنفر . و آنكه باز مىگردد و سرباز مىزند . منزحة ( menzahat ) ا . ع . دول و هر چيز كه بدان آب كشند . منزرب ( monzareb ) ص . ع . صيادى كه در كمين مىنشيند . منزرق ( monzareq ) ص . ع . آنكه بر پشت مىخوابد . و آنكه پس مىماند و درنك مىكند . و تيرى كه درمىگذرد . منزع ( manza ' ) ا . ع . كشيد نگاه . و قولهم : لم يبق فى القوس منزع : يعنى كار به آخر رسيد . منزع ( menza ' ) ا . ع . تيرى كه بدان كشيده مىشود . و مرد سخت كشنده . منزع ( monazza ' ) ص . ع . ثمام منزع : گياه زبر كنده ، شدد للمبالغة . منزعة ( manza'at ) ا . ع . كمانى كه زه از وى دور باشد . و بازگشت و پايان كار . و راى و تدبيرى كه شخص بسوى آن بازگردد . و رجوع . و سنگى كه بر آن آبكش ايستد . و الله لتعلمن اينا اضعف منزعة اى رايا و تدبيرا . و شراب طيب المنزعة : سراب خوش‌آيند و گوارا . منزعة ( manza'at ) و ( menza'at ) ا . ع . همت . يق : فلان قريب المنزعة . و كذلك : قريب المنزعة . منزعة ( menza'at ) ا . ع . چوبى كفچه مانند كه بدان شهد و انگبين چينند . منرعج ( monza'ej ) ص . ع . بىآرام و از جاى بركنده شده . منزغ ( menzaq ) و منزغة ( menzaqat ) ص . ع . رجل منزغ : مردى كه تباهى افكند و مردم را بر آغالاند . و مردى كه غيبت كند مردم را . و كذلك : رجل منزغة . منزغة ( menzaqat ) ا . ع . دسته پرهايى كه بدان كليچه و نان را نقش كنند . منزف ( monzaf ) و ( monzef ) ص . ع . آنكه خون از وى بسيار رفته باشد . و سست . و مست و بيهوش . منزفة ( menzafat ) ا . ع . دول خرد كه بر سر چوب دراز بندند و بدان آب كشند . ج : منازف . منزل ( manzal ) و ( manzel ) م . ع . نزل نزولا و منزلا و منزلا . ر . نزول . منزل ( manzel ) ا . ع . آب‌خور و جاى فرود آمدن . و سراى . و بنات نعش . ج : منازل و منزلات . منزل ( manzel ) ا . پ . مأخوذ از تازى - خان و كاروانسراى و جاى فرود آمدن و جايى كه مسافر جهة خواب و آرام در آن فرود مىآيد و سراى و خانه و مكان و توقف‌گاه و مهمان‌خانه و خوردن‌گاه و بودباش و مسكن و كاشانه و گاژ و مقام و مقصد مسافر و چپرخانه و بريدخانه . و درجه و مرتبه و منزلت . و منزل جان : مقصد جان و بدن انسانى . و عالم بالا . و منزل حزن و يا منزل خاكى : دنيا و روزگار . و منزل نبهرهه : فريب دنيا و روزگار . و منزل گرفتن : جاى گرفتن و اقامت كردن و توقف كردن و فرود آمدن و نزول كردن و اردو زدن . و منزل كردن : جاى گرفتن و اقامت كردن و مسكن كردن . منزل ( monzal ) م . ع . انزله انزالا و منزلا : فرو فرستاد آن را . منزل ( monzal ) ا . ع . فرو فرستاده . قوله تعالى : أَنْزِلْنِي مُنْزَلًا مُبارَكاً . منزل ( monzel ) ص . ع . آنكه فرو مىفرستد و آنكه سبب مىشود فرو فرستادن را . منزلات ( manzel t ) ع . ج . منزل . منزلة ( manzelat ) ا . ع . مرتبت و رتبه و درجه و حرمت ، و هى لا تجمع . و جاى فرود آمدن و سراى و خانه و آبخور . منزلت ( manzelat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مرتبت و مقام و درجه و رتبه و پايه و مورجه و حرمت و احترام . منزل‌خانه ( manzel - x ne ) ا . پ . چپرخانه . منزل‌شناس ( manzel - cen s ) ا . پ . مرد عارف و مجرد . منزلق ( monzaleq ) ص . ع . لغزان و قابل لغزش . منزلگاه ( manzel - g h ) و منزلگه ( manzel - gah ) ا . پ . كاروانسرا و جايى كه در آن مسافر منزل مىكند و گاژ . منزله ( manzele ) ا . پ . مأخوذ از تازى - رتبه و درجه و پايه و مقام و جاى . و بمنزله فلان : بجاى فلان . و بمنزله پدر : بجاى پدر و مانند پدر . منزم ( menzam ) ا . ع . دندان . منزم ( monzamm ) ص . ع . بسته و بند كرده شده . منزوء ( manzu ' ) ص . ع . هو منزوء به : او حريص و آزمندست بر آن . منزور ( manzur ) ص . ع . عطاء منزور : دهش كم و اندك . منزوع ( manzu ' ) ص . ع . از بيخ بركنده و از جاى خود بركشيده . منزوع ( manzu ' ) ص . پ . مأخوذ